Informacje o przedszkolach
Szanowni Państwo,
Po analizie dokumentacji dostarczonej Przez Państwa na potrzeby planowanego postępowania grupowego przeciwko gminie Bielsko-Biała w sprawie odzyskania nienależnie pobranych opłat za korzystanie dzieci z przedszkoli publicznych, wskazać pragnę następujące okoliczności.
Duża część spośród dostarczonych nam zaświadczeń, została wystawiona przez przedszkola błędnie. Zaskarżona uchwała obowiązywała od dnia 25.10.2005 r. (weszła bowiem w życie 14 dni od daty publikacji w Dz. Urz. Woj. Śląskiego) do dnia 31.03.2010 r., podczas gdy znaczna część zaświadczeń potwierdza uiszczanie opłat za okres wykraczający poza ramy obowiązywania rzeczonej uchwały (np. wskazują okres od dnia 01.09.2005 r.). Oznacza to, że zaświadczenia te nie mogą stanowić dowodu na potrzeby niniejszego postępowania, gdyż można w nim dochodzić zwrotu jedynie tych opłat, które pobrane zostały w oparciu o unieważnione przepisy uchwały, nie zaś w oparciu o postanowienia wcześniejszej bądź późniejszej uchwały. Zaświadczenia, które obejmowały okres inny niż wskazany powyżej (tj. wykraczający poza okres od 25.10.2005 r. do 31.03.2010 r.) wykazują inną kwotę niż ta, której dochodzić można w przedmiotowym postępowaniu.
Z uwagi na powyższe, nie chcąc narażać Państwa na ewentualne negatywne rozstrzygnięcie sądu spowodowane niekompletną dokumentacją, poczyniliśmy następujące ustalenia:
- lista osób posiadających kompletną i prawidłową dokumentacje, zostanie udostępniona w Biurze Poselskim oraz w naszej Kancelarii. Rodzice, którzy nie są pewni czy ich dokumentacja jest kompletna, mogą sprawdzić czy znajdują się na wspomnianej liście dzwoniąc do Biura Poselskiego bądź do Kancelarii.
- pozostali rodzice muszą uzyskać prawidłowe zaświadczenia z przedszkoli. W tym celu przesyłamy wzór wniosku, który należy złożyć w przedszkolu, które w ciągu 7 dni powinno wydać prawidłowe zaświadczenie.
- rodzice, którzy do dnia 15 września uzyskają kompletną dokumentację i dostarczą ją do Biura Poselskiego (oczywiście nie dotyczy to tych spośród Państwa, którzy już to zrobili), zostaną objęci postępowaniem grupowym i w ich imieniu złożony zostanie pozew.
- pozostali rodzice, którzy nie zdążą skompletować dokumentacji we wskazanym terminie, będą mogli przystąpić do postępowania w późniejszym okresie, w razie wydania przez sąd postanowienia o zakwalifikowaniu sprawy do rozpoznania w postępowaniu grupowym.
Przypominam, iż kompletna dokumentacja powinna zawierać:
- zaświadczenie z przedszkola obejmujące prawidłowy okres lub wszystkie umowy zawarte z przedszkolami wraz ze wszystkimi potwierdzeniami wpłat. Preferowanym i bezpieczniejszym z dowodowego punktu widzenia dokumentem jest zaświadczenie. W razie potwierdzenia wpłat, będzie dochodzona tylko kwota wynikająca z potwierdzeń wpłat,
- wezwanie do zapłaty wystosowane do Prezydenta Miasta Bielsko-Biała (od terminu wyznaczonego w wezwaniu naliczać będziemy odsetki ustawowe)
- podpisaną umowę zlecenia z naszą Kancelarią.
Z osobami, które złożyły lub złożą kompletną dokumentację do dnia 15 września, skontaktujemy się niezwłocznie drogą telefoniczną, wskazując im nr konta oraz wysokość opłaty sądowej, jaką będą musiały uiścić celem złożenia pozwu. W razie braku opóźnień w uiszczaniu wspomnianych opłat, pozew powinien zostać złożony jeszcze we wrześniu.
Informuję ponadto, iż będziemy w stanie dochodzić zwrotu jedynie tych opłat, których uiszczenie potwierdzone zostało prawidłowym zaświadczeniem (ewentualnie umową oraz kompletem potwierdzeń przelewów). W sytuacji, w której z powodu braków archiwalnych w przedszkolach (np. zaginięcie lub zniszczenie dokumentacji rachunkowej wskutek powodzi) wystawione przez nie zaświadczenia nie obejmują całości opłat uiszczonych, nie będzie możliwości dochodzenia pozostałych kwot, chyba że przedszkole w inny sposób udokumentuje okoliczność dokonanych wpłat (stosowna wzmianka o tym dodana została do treści wniosku stanowiącego załącznik do niniejszej wiadomości). Podobna uwaga dotyczy sytuacji, w której rodzice w piśmie do Prezydenta Miasta domagali się innej kwoty, niż wynika z przedłożonego zaświadczenia - w takim wypadku również decydującą kwotą jest ta podana na zaświadczeniu, gdyż to właśnie ono będzie stanowiło dla sądu bezsporny dowód.
Pragnę wskazać ponadto, iż reprezentantem Państwa grupy ustanowiona została Pani Ewa Stekla. W związku z powyższym, każdy z Państwa będzie musiał podpisać oświadczenie o ustanowieniu reprezentanta, które znajduje się w Biurze Poselskim. Podpis na pełnomocnictwie należy złożyć wraz z kompletem dokumentacji, tj. do dnia 15 września (z zastrzeżeniem tych osób, które nie zbiorą do tego czasu dokumentacji, o czym mowa była powyżej). Obowiązek dotyczy także osób z listy a zatem tych rodziców, którzy złożyli już kompletne dokumenty - również ich prosimy o podejście do Biura Poselskiego i złożenie stosownego podpisu. Ustanowienie reprezentanta grupy jest wymogiem ustawowym i niestety formalności tej nie można pominąć. Należy pamiętać, że pod oświadczeniem dla reprezentanta powinien podpisać się ten rodzic, który widnieje na zaświadczeniu, tak, żeby sąd nie miał wątpliwości, że osoba podpisana pod pełnomocnictwem rzeczywiście jest rodzicem dziecka, którego dotyczy zaświadczenie z przedszkola.
W razie dalszych pytań, proszę o kontakt telefoniczny na numer Biura Poselskiego bądź naszej Kancelarii, lub na adres mailowy: krzysztof.gajek@kancelariakrakow.pl oraz lukasz.krawczyk@kancelariakrakow.pl. Z uwagi na okres urlopowy oraz konieczność sprawnego działania w celu uniknięcia niepotrzebnych opóźnień, uprzejmie proszę o przekazanie tej wiadomości wszystkim rodzicom, do których nie udało nam się dotrzeć bezpośrednio poprzez niniejszy e-mail.
Informacje dotyczące pozwu zbiorowego.
W dniu 30.05.2011 r., w siedzibie Biura Poselskiego Bożeny Kotkowskiej, odbyło się spotkanie rodziców zainteresowanych zwrotem opłat, uiszczonych przez nich Gminie Bielsko-Biała tytułem korzystania przez ich dzieci z przedszkoli publicznych, w wysokości ustalonej na podstawie unieważnionej uchwały Rady Miasta Bielsko-Biała z dnia 30.08.2005 r. nr XLCII/1494/2005. W spotkaniu uczestniczyli nie tyko wspomniani rodzice oraz Pani Poseł Bożena Kotkowska, lecz także prawnicy z krakowskiej Kancelarii radców prawnych, którzy wskazali zebranym możliwości oraz sposoby dochodzenia od Miasta należnych rodzicom roszczeń. Zdaniem Kancelarii, wraz z unieważnieniem przedmiotowej uchwały w części dotyczącej opłaty stałej, które dokonało się na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20.07.2010 r., przed rodzicami otwarła się droga dochodzenia swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. Jedną z możliwości dochodzenia należnych rodzicom roszczeń, jest skorzystanie z art. 4171 Kodeksu cywilnego, regulującego odpowiedzialność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego, którego niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, stwierdzona została we właściwym postępowaniu. W przedmiotowym staniem faktycznym, doszło zdaniem prawników Kancelarii do spełnienia przesłanek, które umożliwiają oparcie ewentualnych roszczeń rodziców na wspomnianym przepisie. Uczynienie art. 4171 k.c. podstawą prawną żądania zwrotu uiszczonych opłat pozwala na skorzystanie z korzyści płynących z wprowadzonego niedawno trybu postępowania grupowego. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17.12.2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz.U. z 2010 r., Nr 7, Poz. 44), z trybu postępowania grupowego skorzystać można m.in. w sprawach z tytułu czynów niedozwolonych, a zatem również w przypadku roszczeń opartych na art. 4171 k.c. Postępowanie grupowe jest rozwiązaniem tańszym dla ewentualnych powodów w stosunku do tradycyjnego procesu cywilnego, gdyż stosunkowa opłata sądowa obniżona została z 5% do 2% wartości przedmiotu sporu. Sporych oszczędności dostarczyć może ponadto obniżenie kosztów zastępstwa procesowego, a to z uwagi na mnogość podmiotów po stronie powodowej oraz możliwość uzależnienia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika od rezultatu postępowania. Obecni na spotkaniu przedstawiciele Kancelarii zaproponowali swoją pomoc w dochodzeniu należnych rodzicom roszczeń, przedstawiając zebranym stosowną ofertę, której szczegóły poznać można w sekretariacie Biura Poselskiego Bożeny Kotkowskiej w Bielsku-Białej, tam też możliwe jest uzyskanie kontaktu do kancelarii oraz wgląd do stosownych dokumentów. Prawnicy Kancelarii zaznaczyli jednocześnie, iż decydując się na proces sądowy, bez względu na przedmiot sprawy, należy zawsze mieć świadomość, że wyniku żadnego postępowania nie można z góry przewidzieć. Prowadzący spotkanie prawnicy wskazali na ewentualne zagrożenia, jakie niesie ze sobą skorzystanie z poszczególnych, wskazanych przez nich wariantów, naświetlając jednocześnie wysokość odpowiednich kosztów. Szczegółowych informacji dotyczących sprawy zwrotu opłaty za przedszkola można zasięgnąć w sekretariacie Biura Poselskiego Bożeny Kotkowskiej, tam również rodzice mogą zgłosić chęć przystąpienia do pozwu grupowego, z którym zaangażowani w sprawę prawnicy zamierzają wystąpić do właściwego Sądu. Również za pośrednictwem sekretariatu Biura Poselskiego Bożeny Kotkowskiej, będzie można uzyskać informacje dotyczące dokumentów, które należy przedłożyć jako dowody w przedmiotowej sprawie, trybu wyboru reprezentanta grup, treści umowy z Kancelarią i udzielanego pełnomocnictwa oraz kosztów postępowania
Stanowisko prawne w odpowiedzi na pismo Prezydenta Miasta Bielska- Białej.
W nawiązaniu do treści pisma Prezydenta Miasta Bielsko-Biała z dnia 04.04.2011 r., wskazać należy następujące okoliczności.
W dniu 20.07.2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, iż zapisy uchwały Rady Miasta Bielsko-Biała z dnia 30.08.2005 r. nr XLCII/1494/2005, w części dotyczącej opłaty stałej, w rażący sposób naruszają prawo, jednocześnie stwierdzając ich nieważność z mocą wsteczną (ex tunc). Z powyższego jednoznacznie wynika, iż z uwagi na bezprawność rzeczonej uchwały we wspomnianym zakresie, jej postanowienia nigdy nie miały mocy wiążącej, w związku z czym nigdy nie mogły znaleźć zastosowania. Oznacza to, iż w miejsce wadliwych zapisów należało stosować bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 256 poz. 2572 z późn. zm.), zgodnie z którą przedszkole publiczne co do zasady zapewniać winno bezpłatną opiekę na dziećmi (art. 6 ust. 1), od której to zasady istnieją wyjątki jedynie ściśle przewidziane przez ustawę. W przedmiotowej sytuacji wyjątek taki stanowił art. 14 ust. 1 pkt. 5 ustawy, stanowiący podstawę do wydawania zgodnych z jego prawidłową wykładnią uchwał w przedmiocie poboru opłat za świadczenia dodatkowe. Uchwała Rady Miasta Bielsko-Biała z dnia 30.08.2005 r. nr XLCII/1494/2005 podjęta została jednakże w brzmieniu sprzecznym z prawidłową wykładnią wspomnianego przepisu, w związku z czym jej postanowienia nie upoważniały do poboru opłat wskazanych w art. 14 ust. 1 pkt. 5 rzeczonej ustawy.
Z uwagi na powyższe należy podkreślić, iż nie jest prawidłowe stanowisko zgodnie z którym w miejsce nieważnych postanowień umowy zastosowanie znajdywały zapisy umów zawieranych pomiędzy gminą a opiekunami prawnym dzieci, gdyż wspomniane postanowienia umowne nakładały obowiązek uiszczania opłat w zakresie oraz formie zgodnej z przedmiotową uchwałą a zatem niezgodnej z przepisami ustawy. Oznacza to jednoznacznie, iż analizowane zapisy umów dotknięte były nieważnością bezwzględną, stosownie do brzmienia art. 58 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. kodeks cywilny (Dz.U.1964.16.93), zgodnie z którym: „Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna (…)”, jako takie nie mogły zatem stanowić podstawy prawnej do naliczania opłat. Argument uzasadniający pobieranie tychże opłat brzmieniem wspomnianych umów należy zatem uznać za całkowicie bezzasadny.
Ponadto zauważyć należy, iż desygnatem pojęcia „gmina” nie jest ogół mieszkańców, lecz poprzez termin ten rozumieć należy posiadającą osobowość prawną wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jednolity: Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1591). Gmina jako podmiot publiczny powinna brać odpowiedzialność za podejmowane przez nią działania, szczególnie te dotyczące stanowienia przepisów mających bezpośrednie konsekwencje ekonomiczne dla mieszkańców, dlatego próbę uniknięcia odpowiedzialności za dokonane uchybienia uznać należy za niedopuszczalną. Należy dodać, iż w zaistniałej sytuacji nie do zaakceptowania jest próba obarczenia winą rodziców za podnoszone przez nich, należne im roszczenia. Podmiotem ponoszącym pełną odpowiedzialność za swoje niezgodne z prawem działania powinna być zatem gmina, działająca przez swoje organy.
